Pisanie to ćwiczenie etyczne
– Pominięte życia obchodzą mnie najbardziej – mówi Jolanta Janiczak. Właśnie ukazuje się wybór jej tekstów teatralnych: Do kogo należy twoja cisza?
Zwierzęta mają głos
Zwierzęta w warszawskim Doktorze Dolittle potrafią opowiadać. Muszą przełamać swój strach czy nieśmiałość, ale ostatecznie okazują się narratorami doskonałymi.
Małżeństwo aranżowane
Kogo ucieszył pomysł połączenia TR Warszawa i Pawilonu Tańca? Na razie nikogo z zainteresowanych.
Powrót legendy
– Taniec znika. Ale nie do końca – mówi nam Anne Teresa De Keersmaeker przed warszawskimi pokazami swej ikonicznej pracy Rosas danst Rosas.
Multiartysta
Dużo pracuje na scenie, a od niedawna intensywnie współdziała z Dorotą Masłowską. Za chwilę Wacław Zimpel połączy jedno z drugim – w Teatrze Telewizji.
Bez słów
Wrocławski Teatr Pantomimy zrobił coś, czego polski teatr instytucjonalny w ostatnich sezonach zwykle unika jak ognia: podjął ryzyko.
Informacje
Małżeństwo aranżowane
Kogo ucieszył pomysł połączenia TR Warszawa i Pawilonu Tańca? Na razie nikogo z zainteresowanych.
Obiecanki
Co się dzieje, gdy dyrekcje teatrów nie realizują własnych koncepcji programowych? W teatrach stołecznych ich uzgodnione wersje stanowią załączniki do umów zawieranych między miastem a wybranym kandydatem. Mimo to nierealizowanie założeń programowych pozostaje częstą praktyką.
Pawilon Rozmaitości
Pawilon tańca i innych sztuk performatywnych nie będzie niezależną instytucją. Władze Warszawy zaproponowały scalenie Pawilonu z TR Warszawa. Fuzja ma nastąpić w styczniu 2028 roku. Czy do niej dojdzie?
Sosnowiec w budowie
Od 1 września Teatrem Zagłębia w Sosnowcu kieruje Justyna Łagowska-Klata. Na konferencji prasowej zapowiedziała premierowe spektakle w reż. Jana Grucy, Agnieszki Płoszajskiej i Wiktora Rubina. Zapewniła, że przeprowadza się do Sosnowca.
Hojny i kontrowersyjny
30 września mija termin zgłaszania tekstów w ogłoszonym przez Teatr Narodowy i Stowarzyszenie Autorów ZAiKS Konkursie na Sztukę Teatralną. Przedsięwzięcie wyróżnia się rozmachem i zapewne dlatego już budzi duże środowiskowe kontrowersje.
Babrzę się w ciemnej strefie
– Zawsze chciałam być reżyserką i nią jestem, chociaż nie w dosłownym sensie – mówi Aneta Grzeszykowska, jedna z najwybitniejszych polskich artystek wizualnych. Jej lalki za chwilę zadebiutują na scenie Narodowego Starego Teatru w Krakowie.
Niespełnienie
Klaudia Hartung-Wójciak rzuca wyzwanie dominującej w polskim teatrze tradycji dramatycznej. Ale choć robi to konsekwentnie i skutecznie, wciąż pozostaje w cieniu. Niesłusznie.
Jedna z najlepszych rzeczy na świecie
NAGRODY „TEATRU”. Zrobiła fenomenalną światową karierę. A teraz zastanawia się, co dalej. Ewa Dziarnowska, laureatka naszej tegorocznej Narody Specjalnej za spektakl This resting, patience, opowiada, jak wygląda życie po sukcesie.
Monologi wybrane Macieja Pesty
NAGRODY „TEATRU”. Miał dar zwracania się bezpośrednio do widowni. Szczęśliwie trafił w czas, kiedy teatr chciał mówić wprost i bez czwartej ściany, nie stronił od frontalnej konfrontacji. Maciej Pesta był tego teatru frontmanem. Za dorobek całego życia aktor uhonorowany został pośmiertnie Nagrodą im. Aleksandra Zelwerowicza.
Hot mess
NAGRODY „TEATRU”. – Czasami cała rewolucja polega na jednym małym przesunięciu. Na trochę innym ruszeniu dupą w pięknym kostiumie. Na ruszeniu po swojemu – rozmowa z Weroniką Szczawińską i Martą Nieradkiewicz, która 28 września odbierze Nagrodę im. Aleksandra Zelwerowicza za rolę Isadory Wing w spektaklu Strach przed lataniem.
Pępowina, wspólne ciało
– Brakuje mi lesbijskich historii celebrujących tożsamość, a nie skupionych wyłącznie wokół dramatu ujawniania się, ukrywania czy cierpienia. Potrzebuję historii, które wzmacniają. Pisząc takie teksty, wzmacniam również samą siebie – mówi Helena Urbańska o swoim debiucie dramatopisarskim i reżyserskim. Premiera Krótkiego spektaklu o matce i córce 17 września w Teatrze Dramatycznym w Warszawie.
Wasze ulubione
A ty? Poszedłbyś?
Lata mijają, a Klata wciąż opowiada to samo: że ojczyzna w śmiertelnym niebezpieczeństwie, że trzeba budzić się ze snu i łapać za broń, ostrzyć kosy i ruszać na wroga. Odpowiedzią na każde nowe wydarzenie zawsze jest tu powrót do ustawień domyślnych, czyli do polskiej martyrologii w wersji hard.
Stary aktor to potężna wartość
20 LAT TEATRU POLONIA. – Mam to szczęście, że podobają mi się rzeczy, które podobają się większości. Nigdy nie interesowały mnie zachwyty w małym towarzystwie – mówi Krystyna Janda.
MAJA KLECZEWSKA: Teatr ma gryźć
„Nie możemy tracić z oczu wielkich twórców tylko dlatego, że urazili czyjeś uczucia. Teatr przez całą swoją historię zajmuje się urażaniem uczuć”. Rozmowa z nową dyrektorką Teatru Powszechnego w Warszawie.
STRZĘPKA MÓWI… o kolektywie
„Na wsparcie kolektywu nie mogłam liczyć ani wtedy, gdy byłam w intensywnych próbach przed premierą, ani później, gdy Heksom groziło odwołanie”. Pierwsza część opowieści o tym, co wydarzyło się w warszawskim Teatrze Dramatycznym.
Wyjście z brzucha wieloryba
Ceniona, nagradzana, popularna reżyserka teatralna, która zdecydowała się odejść z teatru. Agnieszka Glińska opowiada o powodach swojej zawodowej wolty i o szukaniu dla siebie miejsca w obszarze terapii i psychologicznej pomocy innym.
Cała mapa zapaliła się na czerwono
– Wiele jest niezapisanych kartek w tej książce. Nie wiem, czy gdyby dziesięciu reporterów się za to zabrało, wyczerpałoby temat – mówi Iga Dzieciuchowicz, autorka książki Teatr. Rodzina patologiczna.
Niewidzialny narrator
Czy reżyseria światła to osobny zawód teatralny? Nie wszyscy tak myślą. Przedstawiamy raport o stanie środowiska.
Dziwne pragnienia
„Zamiast zniszczyć wszystkie sekslalki, zamiast atakować ich użytkowników i krytykować producentów, możemy spróbować je przechwycić i użyć do tego, do czego zostały stworzone: do zabawy”. Agnieszka Jakimiak i Mateusz Atman tłumaczą, dlaczego zaprosili seksroboty na scenę Wrocławskiego Teatru Współczesnego. Premiera Deus sex machina już 11 września.
Jarzyna pod bombami
To duża rzecz i ważny gest, że jeden z najważniejszych polskich reżyserów ostatnich trzydziestu lat pracuje w Kijowie pod regularnym rosyjskim ostrzałem. Zwłaszcza że efekt artystyczny jest satysfakcjonujący.
Teatr bezradny
Teatr, który jeszcze nie tak dawno produkował dyskomforty, budził dyskusje i inspirował do myślenia pod prąd, dziś kręci się w kółko, reprodukuje własne pomysły i estetyki, samodzielnie porusza się jedynie między gabinetem terapeuty dla pozyskania treści a siłownią dla wypracowania formy.
Dyrektor teatru to wadliwy koncept
– Nawet jeśli wykonujesz tę pracę uczciwie i transparentnie, to po kilku latach wytwarza się wokół ciebie pole władzy, które z biegiem czasu staje się coraz większe, tworzy się dwór, powstają frakcje – mówi Paweł Dobrowolski, dyrektor Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie, uznany przez redakcję „Teatru” za jedną z osób o największym wpływie na realia rodzimej sceny. Co może dziś dyrektor teatru?
Teatr Starego Doktora
Janusz Korczak nie był człowiekiem teatru. Ale chyba marzył o teatralnej karierze.
Rankingi
Najlepszy, najlepsza, najlepsi w sezonie 2025/2026
Wybór krytyczek i krytyków.
Najlepsze spektakle sezonu. 1-5
Sezon 2025-2026 w podsumowaniu redakcji.
Najlepsze spektakle sezonu. 6-10
Sezon 2025-2026 w podsumowaniu redakcji.
Najlepsze spektakle sezonu. 11-15
Sezon 2025-2026 w podsumowaniu redakcji.
Najlepsze spektakle sezonu. 16-20
Sezon 2025-2026 w podsumowaniu redakcji.
Najlepsze spektakle sezonu. 21-25
Sezon 2025-2026 w podsumowaniu redakcji.
Najlepszy, najlepsza, najlepsi w sezonie 2024/2025
Wybór krytyczek i krytyków.
Najlepsze spektakle sezonu. 1–5
Pierwsza piątka!
Najlepsze spektakle sezonu. 6-15
Druga część rankingu.
Najlepsze spektakle sezonu. 16-25
Pierwsza część rankingu.
Role wybierają aktora
„Czasem angażuję się w zadanie bez wewnętrznego przekonania, a potem okazuje się, że moje przeczucia się nie sprawdziły" – przypominamy archiwalny wywiad z Janem Fryczem.
Szekspir nowolewicowy
Maciej Gdula polemizuje z Janem Kottem i przekonuje, że światem bynajmniej nie rządzi Wielki Mechanizm. Problem w tym, że ta nowa interpretacja Williama Shakespeare’a upraszcza jego dramaty, prześlepia ich wieloznaczność.
Role ćwierćwiecza: KOMOROWSKA / „Auslöschung / Wymazywanie”
Rozmowy o najważniejszych rolach polskiego teatru pierwszej ćwiartki XXI wieku.
Teatry, nie ikony
Po dwóch dekadach budowania muzeów i filharmonii przyszedł czas na teatry. Znowu słyszymy o ikonach i wizytówkach miast, znowu oceniamy po wizualizacjach. Jakie budynki – i strategie – się za nimi kryją?
Wpływowi, wpływowe. 1-10
Redakcja „Teatru” wskazuje 20 osób o największym wpływie na realia rodzimej sceny.
Wpływowi, wpływowe. 11-20.
Redakcja „Teatru” wskazuje 20 osób o największym wpływie na realia rodzimej sceny.
TEATR TV
Role ćwierćwiecza: KOMOROWSKA / „Auslöschung / Wymazywanie”
Rozmowy o najważniejszych rolach polskiego teatru pierwszej ćwiartki XXI wieku.
Role ćwierćwiecza: JULIA WYSZYŃSKA / „Klątwa”
Nasz serial: rozmowy o najważniejszych rolach polskiego teatru pierwszej ćwiartki XXI wieku.
Role ćwierćwiecza: MARCIN CZARNIK / Hamlet
Nasz serial: rozmowy o najważniejszych rolach polskiego teatru pierwszej ćwiartki XXI wieku.
Role ćwierćwiecza: PORCZYK / Gustaw-Konrad
Nowy serial: rozmowy o najważniejszych rolach polskiego teatru pierwszej ćwiartki XXI wieku.
Role ćwierćwiecza: CIELECKA / Ariel
Nowy serial: rozmowy o najważniejszych rolach polskiego teatru pierwszej ćwiartki XXI wieku.
TEATR TV: Trzy zdjęcia z JOANNĄ SZCZEPKOWSKĄ
Trzy zdjęcia, trzy opowieści o rolach sprzed lat.
TEATR TV: Trzy zdjęcia z MAŁGORZATĄ HAJEWSKĄ-KRZYSZTOFIK
Trzy zdjęcia, trzy opowieści o rolach sprzed lat.
TEATR TV: Trzy zdjęcia z ANDRZEJEM SEWERYNEM
Trzy zdjęcia, trzy opowieści o rolach sprzed lat.
TEATR TV: Trzy zdjęcia z CEZARYM KOSIŃSKIM
Trzy zdjęcia, trzy opowieści o rolach sprzed lat.
TEATR TV: Trzy zdjęcia z JANEM FRYCZEM
Trzy zdjęcia, trzy opowieści o rolach sprzed lat.
Nagrody „Teatru” za sezon 2025/2026
Karasińska, Nieradkiewicz, Pesta, Dziarnowska.
Najlepsze spektakle sezonu. 1-5
Sezon 2025-2026 w podsumowaniu redakcji.
Najlepsze spektakle sezonu. 6-10
Sezon 2025-2026 w podsumowaniu redakcji.
Najlepsze spektakle sezonu. 11-15
Sezon 2025-2026 w podsumowaniu redakcji.
Najlepsze spektakle sezonu. 16-20
Sezon 2025-2026 w podsumowaniu redakcji.
Najlepsze spektakle sezonu. 21-25
Sezon 2025-2026 w podsumowaniu redakcji.
Najlepszy, najlepsza, najlepsi w sezonie 2025/2026
Wybór krytyczek i krytyków.
Tkanki tkliwe
Gosia Wdowik jako jedna z nielicznych tworzy w Polsce teatr, który naprawdę kwestionuje tradycję dramatyczną i proponuje doświadczenie zamiast fabuły. Jej ostatnia premiera – Little we Wrocławskim Teatrze Pantomimy – dowodzi, że ta strategia, choć niepopularna, ma sens.
Oświadczenie
Redaktorzy i redaktorki pism teatralnych w sprawie zachowania Jana Klaty.
Społeczeństwo totalnej niemocy
– Niemcy oniemiały i zamilkły. Społeczeństwo niemieckie wydaje się być w momencie paraliżu. Totalnej niemocy, niemożności ustawienia się po którejś ze stron – tak to odbieram w kontekście największych zbrodni i największych okropności naszych czasów, czyli ludobójstwa w Gazie – mówi Marta Górnicka po premierze Kassandry w berlińskim Maxim Gorki Theater.
Gdzie teatr, gdzie gastro
Kulturalna w Dramatycznym, barStudio w Studio, Wars & Sawa w Nowym, The Cool Cat w TR, Bula w Ochocie, a od niedawna także zupełnie osobny przypadek w tym zestawieniu, czyli Turnus w Komunie – w tych warszawskich miejscach pisze się nowy rozdział długiej historii pt. „Knajpa w teatrze”.
Firma Sakowicz
Wyjątkowo ruchliwe rodzeństwo z Białegostoku, które w dzieciństwie zaczęło od turniejów tańca towarzyskiego i latino, dziś rozwija performatywne talenty w autorskim teatrze i nowej choreografii nie tylko na polskich scenach. Natalia Sakowicz-Cempura i Paweł Sakowicz opowiadają o swojej artystycznej drodze czasem usłanej brokatem, zawsze zroszonej potem.
Język to pole bitwy
– Nawet jeśli interesują mnie konflikty współczesności, to staram się je przekładać na inny wymiar, a nie prezentować w formie opinii czy ilustracji. Uważam, że teatr aktywistyczny niczemu tak naprawdę nie służy – mówi włoski reżyser Romeo Castellucci po pokazach Bereniki na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych.
Żeby przetrwać
– Moje życie wcale mnie nie interesuje, nie widzę w nim sensu. Tylko dzięki fikcji, dzięki teatrowi znajduję w nim coś ciekawego. Inaczej już dawno popełniłabym samobójstwo – mówi Marina Otero, jedna z najbardziej radykalnych artystek współczesnych sztuk performatywnych. Za chwilę ponownie zobaczymy ją w Polsce.
Aktor szuka roli
Słowo casting odeszło do lamusa – mówią osoby aktorskie. Dziś ma on formę self-tape’u, spotkania z reżyserem lub zdjęć próbnych. Pytamy, jak dostać rolę w teatrze czy filmie.
Intymne science-fiction
– Opowiadając o przyszłości, często myśli się w wielkiej skali: Ziemi, Marsa, kontynentów, państw, społeczeństw. Ja chciałem przyjrzeć się temu, co wydarzy się w przyszłości między ojcem a córką – mówi portugalski reżyser Tiago Rodrigues przed pokazami Dystansu na Malta Festival w Poznaniu i No Yogurt for the Dead na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych.
Grrrls
Dlaczego książka Girl on Girl Sophie Gilbert powinna stać się lekturą obowiązkową rodzimego środowiska teatralnego? Bo rzeczowo diagnozuje całą sferę współczesnych kobiecych doświadczeń i ich reprezentacji, które w polskich teatrach wciąż pozostają przezroczyste – uznane za nie dość poważne, by zajmować się nimi na scenie.
PJM to mój język, nie choreografia
– Miałam 21 lat, kiedy pierwszy raz migałam na scenie. Wtedy zrozumiałam, co naprawdę chcę robić w życiu – mówi Dominika Kozłowska, pierwsza w polskim teatrze niesłysząca aktorka na etacie.
Dobranoc, biedny chłopcze
Zobaczyłem większość nowych rodzimych inscenizacji Hamleta. Z każdą kolejną rosło we mnie poczucie déjà vu – oglądania w różnych wersjach tego samego przedstawienia.
W strasznych mieszkaniach
Dulska wiecznie żywa, ale właściwie jaka Dulska? Anna Augustynowicz w Teatrze Narodowym i Agnieszka Glińska oraz Franciszek Przybylski w Teatrze Telewizji proponują dwa różne odczytania klasycznej sztuki.
Libido transformacji
W olsztyńskim spektaklu Marzena Domaros/Anastazja Potocka to nasza transformacyjna pani Bovary, z głową umeblowaną nie przez Waltera Scotta, ale Dynastię, kolorowe magazyny, Harlequiny, ludowe fantazje o wielkopańskim życiu.
Muszenie powtarzania
Muszenie Jagody Szelc jest jakby brakującym rozdziałem Melodramatu Anny Smolar. Pokazuje perspektywę dorosłego dziecka alkoholika.
Teatr trzeciego wieku
Grupa seniorek na spektaklach teatru progresywnego czy eksperymentalnego? Działania Lotnej Ekipy Teatralnej pokazują, że to korzyść dla wszystkich zainteresowanych – i seniorek, i teatru.
Kameleon
Jan Duszyński w teatrze zrobił już prawie wszystko. Komponował dla wielu (m.in. dla Glińskiej, Marciniak, Garbaczewskiego, Smolar), w wielu różnych konwencjach. A teraz jeszcze napisał operę.
Dobrze jest Ci? Ignorancja szeleści
Dariusz Kosiński bierze pod uwagę wyłącznie swoje uprzedzenia, niekompetencję w czytaniu przedstawienia i nadęcie, objawiające się w tonie i języku – pisze Paweł Demirski w polemice z opublikowaną przez nas recenzją spektaklu Mam coś w głębi nie do przedstawienia. HAMLET.
Narodowy Teatr Traumy imienia Toksycznej Rodziny
Kończące pochód Hamletów współczesnych prapremierowe przedstawienie dramatu Pawła Demirskiego ma ambicje mierzenia się z traumatycznym doświadczeniem osobistym i pokoleniowym. Okazuje się jednak nieświadomym pokazem źródeł dzisiejszej niemocy polskiego teatru.
Topniejące płatki śniegu
Hamlet w Powszechnym podpowiada, że chyba jednak zbyt wcześnie obwołaliśmy Kamila Białaszka nowym wunderkindem polskiego teatru. Przedstawienie ma w sobie sporo energii, ale w planie estetycznym jest wtórne, a w planie myślowym – zwyczajnie niezborne.
Po co ta chaja?
Jeśli Hamlet grany po śląsku mówi coś o współczesności Katowic, to czyni to paradoksalnie i wbrew intencjom twórców. Zbudowany z nieprzystających do siebie kawałków spektakl Roberta Talarczyka obnaża niespójność dzisiejszej śląskości, a także rozpaczliwe i zarazem bezradne pragnienie, by przesłonić ją mitem węglowej martyrologii.
Teatr z barykady
Teatr Polski w Podziemiu istnieje od dziesięciu lat, choć przecież był „tylko” efektem akcji protestacyjnej. Niedawno wznowił po latach Wycinkę Krystiana Lupy, ale z wrocławskim Teatrem Polskim, dziś pod dyrekcją Michała Zadary, raczej się już nie połączy.
Intymnie
Sceny intymne to nie tylko nagie sceny symulowanego seksu, ale również przemoc fizyczna i seksualna, pocałunki, bliskość cielesna, praktyki lekarskie. Obecność koordynatora na planie filmowym staje się standardem – a jak jest w teatrze?
Sezon prawdy i nadziei
11 maja dyrektor Boris Kudlička ogłosił program sezonu 2026/2027 w TW–ON. Chyba nikt nie spodziewał się aż takiej feerii fajerwerków. Premier operowych odbędzie się aż osiem, pięć z nich to spektakle twórców ze ścisłej czołówki światowej, w tym cztery koprodukcje.
„Na scenie nie ma prawdziwej śmierci”
Zmarła Stanisława Celińska. Przypominamy wywiad z aktorką, który opublikowaliśmy w 2014 roku.
Na stojąco
Owacja na stojąco nie oznacza już wybitnego przedstawienia. Bo jeśli jesteście stałymi bywalcami teatrów, to wiecie, że widownia zrywa się do oklasków bardzo regularnie. Znacznie częściej niż kiedyś.
Kobieca historia Polski (Ludowej)
Zamiast terrorystką została artystką. Jaki obraz PRL-u wyłania się z książki legendarnej współtwórczyni Teatru Ósmego Dnia? Są tu inteligentni cenzorzy, robotnicza bieda, która ma płeć – i zasłonięte podczas spektakli ołtarze w kościołach. Więcej niż teatr Ewy Wójciak to lektura obowiązkowa.
Lepiej, jak tutaj się pokłócimy
Jacek Jabrzyk, zwycięzca konkursu na dyrektora Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, po roku sporów sądowych i negocjacji z Urzędem Marszałkowskim, ma wreszcie objąć stanowisko. Jaki teatr będzie prowadził?
Jak to jest być Hamletem w Sosnowcu?
W sosnowieckim Hamlecie wszyscy popisują się i walczą o uwagę, a jednocześnie już wiedzą, że nie ma takiego spektaklu, który dałby im zaspokojenie i zaistnienie. Więc grają, ale grają zmęczeni własną grą i tym, że nie mogą się z niej wyrwać. Nie mogą zejść ze sceny.
Arti-farti
Teatr, który Dominika Knapik tworzy razem z Patrycją Kowańską, może wyglądać jak żart, ale żartem nie jest. Śmiech nie osłabia tu powagi, przeciwnie – pozwala ją odzyskać.
Wymyślanie super języka
– Zaczęło się to od tego, że obejrzałam film o komunikacji humbaków. Humbaki śpiewają złożone i zmieniające się pieśni, uczą się ich od siebie nawzajem, komunikują się też za pomocą dźwięków. Pomyślałam, że to absolutny kosmos! – Bogna Burska opowiada o korzeniach projektu Języki z wody, który reprezentuje Polskę na rozpoczynającym się właśnie Biennale Sztuki w Wenecji.
Mądra/y jak Tokarczuk
PISARZE W TEATRZE. Olga Tokarczuk ma dziś w polskiej kulturze rangę autorytetu. Teatr z tym nie dyskutuje i traktuje ją jak przewodniczkę, która odsłania ukrytą naturę rzeczywistości. Problem w tym, że dla samej pisarki byłoby chyba lepiej, gdyby artyści teatralni obchodzili się z jej literaturą z mniejszą nieśmiałością.
Emo-spektakl
To już kolejna teatralna adaptacja Prowadź swój pług przez kości umarłych Olgi Tokarczuk w tym sezonie. Co ją wyróżnia? Chyba najmocniej szczególna interpretacja głównej bohaterki: u Ewy Platt z Janiny Duszejko długo bije nie moc, ale neurotyzm, kruchość, wręcz chorobowa anemiczność.
Dorosła Dorota
PISARZE W TEATRZE. Dorota Masłowska to dziś nie tylko klasyczka, ale i tradycjonalistka. Nieoczywisty zwrot – od osiedla ku akademii – rymuje się ze zmianami w polskim teatrze. Widać to w inscenizacjach jej tekstów.
Śląski teatr narodowy
PISARZE W TEATRZE. Atrakcyjny show, tożsamościowa opowieść, polityczna prowokacja. Szczepan Twardoch teatru niby nie lubi, ale wciąż do niego wraca.
Niebieski to najcieplejszy kolor
Co zrobić, żeby w tym sezonie zobaczyć wybitny spektakl podpisany polskim nazwiskiem? Ja wsiadłem do samolotu i poleciałem do Wenecji, by tam obejrzeć This resting, patience Ewy Dziarnowskiej.
Teatr Żydowski. Dla żywych
Książka Marty Bryś o Teatrze Żydowskim to zespołowa (auto)biografia, a nie (auto)hagiografia teatru. Żaden inny warszawski teatr publiczny nie pozwolił sobie na współwydanie publikacji, w której jest tyle samokrytycyzmu.
Wierzę, że coś jest
– Piękna jest chyba właśnie ta rozpiętość: że są momenty w życiu, w których dajesz się zamknąć na 30 godzin i doświadczasz przemocy policyjnej, i są momenty, w których się przytulasz, zakochujesz, tańczysz i patrzysz w słońce. Super byłoby złapać oba te stany w teatrze, pełnię doświadczenia – rozmowa z Jadwigą Klatą.
Trzeba wiedzieć, w co się strzela
– Potrafię wyobrazić sobie ryzykowną, ale w jakimś stopniu uprawnioną interpretację tego przedstawienia, że to incelskie marzenie o tym, że liberalne feministki przestaną przeszkadzać w zawieraniu fajnych heterozwiązków – dyskusja redakcyjna wokół spektaklu Mężczyźni objaśniają mi świat w Teatrze Narodowym w Warszawie.
Pozostać z #MeToo
#MeToo w swoich rozmaitych odsłonach zdążyło już zostać stłumione, skrytykowane, obśmiane i zapomniane. Super, że ktoś nadal się tym zajmuje, ale... „#MeToo na rzecz przyszłości”? Jakiej przyszłości?
Nie da się zapomnieć, że jest się w ciąży
„Przysługuje mi godzinna przerwa na karmienie w ciągu dnia, ale wydaje mi się to trudne w realizacji. Bo co – ja wyjdę nagle z próby, a koledzy będą dalej pracować?” – Małgorzata Walenda i Łukasz Stawarczyk, aktorskie małżeństwo, opowiadają o łączeniu pracy w teatrze z rodzicielstwem.
Jest ksiądz, to musi być diabeł
– Mam poczucie, że księży w teatrze jest dużo, bo jest ich stanowczo za dużo w polityce. To trochę jak z myśliwymi – mówi dramatopisarz Michał Kmiecik przed premierą Prałata, spektaklu o księdzu Henryku Jankowskim w Teatrze TVP.
Oswojona dzikość serca
Przez wiele lat dużo mówił o chorobach polskości, zwykle głośno i prowokacyjnie. Często kłócił się z rodzimym katolicyzmem. Za chwilę w Teatrze Telewizji pokaże Prałata – na motywach historii księdza Henryka Jankowskiego (premiera 13 kwietnia). Czy podejmując tak kontrowersyjny temat przed masową widownią, Marcin Liber odnajdzie w sobie energię dawnego kontestatora?
„Zabiliście mnie”
Co naprawdę wydarzyło się w Polskim Teatrze Tańca w Poznaniu?
Teatrze, stand up!
Ludzie teatru nie oglądają stand-upu. I odwrotnie. Może szkoda.
Polski teatr nieromantyczny
Miłość romantyczna to dla teatru artystycznego temat trzeciorzędny. Inaczej niż dla całej reszty współczesnej kultury. Dlaczego artyści nie robią spektakli o miłości? Boją się ckliwości? A może nie potrafią?
Mikrocząsteczki nadziei
MŁODE OSOBY AKTORSKIE. – Kult pracy, poświęcania duszy, ciała i całego siebie w imię nie wiadomo do końca czego wciąż ma się na tej uczelni dobrze – mówi Agnieszka Rajda, studentka warszawskiej Akademii Teatralnej i odtwórczyni głośnych ról w spektaklach Katarzyny Minkowskiej i Agaty Dudy-Gracz.
Kawałki z „Lalki”
Z czym tu na koniec zostajemy? Z sugestią, by nie ufać mieszczanom, ci bowiem zainteresowani są tylko zyskiem? Trochę mało. Lalka w Dramatycznym rozczarowuje.
Zaryglowanie
Dyrektor Krzysztof Głuchowski schodząc ze sceny, mówi: „Mam dość teatru”. To jedyny moment Wyzwolenia Mai Kleczewskiej, w którym zmęczona publiczność na chwilę ożywa, a między nią a aktorami nawiązuje się nić porozumienia.
Czego słucha polski teatr?
W teatrze dominuje dziś pokolenie twórców wychowanych na popkulturze. Muzyka, po którą sięgają, pełni głównie funkcje sentymentalne. Kiedyś była buntownicza, a jej wykorzystanie dowodziło odwagi, dziś jest nostalgiczna i pomaga wykreować strefę komfortu.
Stara kobieta wie więcej
– Okazało się, że ja ten tekst rozumiem jak stara kobieta. Jestem tą starą kobietą – mówi Irena Jun. Jej monodram Stara kobieta wysiaduje zobaczymy w Teatrze Telewizji 27 marca, w Międzynarodowym Dniu Teatru.
Czujne oko
Nie pokazywał, jak coś ma być zagrane, ale potrafił podać pewne napięcie, o które mu chodziło. Dokładnie widział, co aktorzy robią – Jerzy Radziwiłowicz opowiada o pracy z Andrzejem Wajdą.
Nieobecność Mistrza
A może najważniejszym tematem dla nowego modelu „kina narodowego” powinna być sprawa kobieca? – pytają Mateusz Atman i Agnieszka Jakimiak w autorskiej wersji słynnego Wszystko na sprzedaż Andrzeja Wajdy.
Polska jest męcząca
– Mam 60 lat i chciałbym już móc nie zajmować się polskością, nie myśleć o niej – mówi Krzysztof Głuchowski, dyrektor krakowskiego Teatru im. Juliusza Słowackiego, dzień po premierze Wyzwolenia Stanisława Wyspiańskiego.
Teatr jako przyjaciółka
– Można widzieć siebie między Grobem Nieznanego Żołnierza a miejscem, gdzie zginął Baczyński. Wybierać pomniki martwych zamiast żywych, martyrologię zamiast codzienności. Ja wybieram żywych: to, co nam po sobie zostawili, i to, co sprawiło, że przetrwali – deklaruje Jakub Skrzywanek, dyrektor artystyczny Narodowego Starego Teatru.
A więc! Wojna?
„Będzie wojna, będzie wojna, będzie krwawa rzeź” – śpiewała dawno temu Siekiera w piosence Idzie wojna. Czy ta lapidarna punkowa groteska wyznacza horyzont myślenia polskiego teatru o wojnie po czterech latach pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę?
Pany, Tadeusze!
Co zainteresowało w arcypolskim arcypoemacie rapera Kozę z Raszyna, Polaka zasiedziałego w Niemczech, Kaszuba z Nowych Prus? Co sprawiło, że reżyserzy różnych pokoleń niemal równocześnie zobaczyli w Panu Tadeuszu ciekawy materiał dla teatru?
Teatr lalek nie lubi lalek?
Lalki mają wymagania. Sprostać im muszą zarówno aktorzy, jak i reżyserzy. Ponadto są drogie i czasochłonne. A poza tym niemodne i w ogóle dla dzieci. Ale jak już się na scenie pojawią, dzieją się cuda. Pytanie brzmi: dlaczego widzimy je tak rzadko?
Aktorska i autorska
Poezja śpiewana w czarnej sukience to „zapleśniały stereotyp”? We Wrocławiu rusza Przegląd Piosenki Aktorskiej, a weterani tego gatunku i nowe gwiazdy mówią „Teatrowi” o szukaniu nowych form i grze z konwencjami.
Małe piekła Małgorzaty Bogajewskiej
Małgorzata Bogajewska została dyrektorką Teatru Ludowego w Krakowie w 2016 roku, miała wówczas 41 lat. Po dziesięciu latach jej dyrekcji należy docenić nie tylko przemyślaną politykę repertuarową, ale i liczne działania, które pozwoliły Ludowemu ponownie wejść do gry i konkurować na teatralnej mapie miasta.
Postkrytyczna
O teatrze Katarzyny Minkowskiej wiemy już bardzo dużo? A może warto sprawdzić jeszcze raz?
Nie w „tym temacie”
MŁODE OSOBY AKTORSKIE. – Swoją sztukę traktuję bardzo autobiograficznie. Ale chciałbym też pograć heteronormatywnych cis-kolesi – mówi Edmund Krempiński, pierwszy wyautowany aktor trans zatrudniony w polskim teatrze publicznym.
Supernowa
Sfotografowała już spektakle Smolar, Jarzyny, Klaty, Kleczewskiej. Karolina Jóźwiak powoli zdobywa pozycję najbardziej rozchwytywanej fotografki polskiego teatru.
Ile dyrektor, ile praczka?
Te same stanowiska, różne miasta, różne kwoty. Analiza regulaminów wynagradzania trzech publicznych scen – od stołecznego Narodowego przez łódzki Jaracz, po scenę im. Norwida w Jeleniej Górze – pokazuje, że w teatrze wciąż niełatwo dobić do średniej krajowej.
Jestem złodziejem
MŁODE OSOBY AKTORSKIE. – Ciągle wymyślam sobie sidequesty. Ciągle mam jakąś nową zajawę, co mnie na niej maksymalnie fokusuje – o życiu po sukcesie w serialu (1670), filmie (LARP) i teatrze (TRZASK PRASK) opowiada Filip Zaręba.
Afirmuję
– Abrakadabra! Taniec zmienia ludzi, a ludzie zmieniają świat! – Joanna Leśnierowska o pracy nad Pawilonem Tańca, o życiu freelancerki, siedemnastu latach tworzenia programu tanecznego Starego Browaru w Poznaniu z Grażyną Kulczyk – i o tym, że nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa.
Wespół w zespół
Pracują w teatralnych duetach, ale nie są reżyserami. Czy to wygodna pozycja? Czy muszą walczyć o własną widoczność i podmiotowość? Co od nich zależy? I ile zarabiają? Odpowiadają Daria Sobik, Piotr Wawer Jr. i Hubert Sulima.
Happy endings
W świecie Mariusza Gołosza masz „prze****ane”, ale nie zostajesz w tyle. Patrząc na liczbę premier jego dramatów w tym sezonie – teatr potrzebuje dziś dobrych zakończeń.
Szela zwycięzca
W imię Jakuba S. wystawiono dotąd dwukrotnie – w 2011 roku w Teatrze Dramatycznym w Warszawie Szelę zagrał KRZYSZTOF DRACZ, w 2025 w Teatrze Telewizji – JACEK PONIEDZIAŁEK. Obaj otrzymali Nagrodę im. Aleksandra Zelwerowicza.